حج گران می شود صف 800 هزار نفری حج
به گزارش آثارنیوز، رئیس سازمان حج به دنبال توافق ایران با عربستان در رابطه با حج 1406، از افزایش بیشتر از دو برابری هزینه برخی خدمات عربستان برای حج پیش رو اطلاع داد و تاکید کرد هنوز نمی توان قیمت نهائی حج را اعلام نمود.
به گزارش آثارنیوز به نقل از خبر آنلاین، علیرضا رشیدیان، رئیس سازمان حج و زیارت با تشریح آخرین وضعیت هزینه های حج ۱۴۰۶، نحوه ی استفاده از ظرفیت شرکتهای هواپیمایی سعودی، بازپرداخت وجوه زوار، وضعیت سپرده های حج و صف انتظار زوار، از افزایش برخی هزینه های خدمات در عربستان آگاهی داد و اظهار داشت: قیمت غائی حج ۱۴۰۶ هنوز معین نیست و به غائی شدن قراردادها در عربستان، نحوه تأمین ارز و هزینه های ریالی همچون پرواز بستگی دارد.
ایسنا در خبری نوشت: رئیس سازمان حج و زیارت در جواب این پرسش که آیا ایران باتوجه به تحریم ناوگان هوایی خود، در حج یکی دو سال قبل ناچار به استفاده از ظرفیت ناوگان هوایی عربستان شده و آیا مقرر است در عمره و حج پیش رو نیز از ظرفیت شرکتهای هواپیمایی عربستان یا کشور ثالث استفاده نماید، توضیح داد: فکر می کنم قراردادی از دهه ۷۰ بین جمهوری اسلامی ایران و دولت عربستان سعودی منعقد شده که برپایه آن، قسمتی از صندلی های پرواز دو طرف به یکدیگر واگذار شود؛ بدین سان که ۵۰ درصد صندلی های پروازهای سعودی به ایران و ۵۰ درصد صندلی های پروازهای ایرانی به عربستان اختصاص پیدا کند تا دو طرف بتوانند از ظرفیت یکدیگر بهره گیرند. اما واقعیت اینست که این قرارداد شاید هیچ گاه به صورت کامل اجرا نشده است.
او افزود: ما همیشه در تعامل با مسؤلان دولت عربستان این مورد را مطرح کرده ایم که خودرا وکیل زائرانمان می دانیم و موظفیم بهترین خدمات را باکیفیت بالاتر و هزینه مناسب برای زوار تهیه و فراهم نماییم. به همین دلیل، در مذاکره ای که سال قبل با شرکتهای سعودی داشتم، درباره ی همین مساله صحبت کردیم و گفتیم اگر عربستان واقعا از نظر قیمت و کیفیت، شرایط مناسبی در مقایسه با پروازهای ایرانی به ما عرضه نماید، حتما بیش از ظرفیت پروازی شرکتهای هواپیمایی سعودی استفاده خواهیم کرد؛ اما لازمه آن مناسب بودن قیمت و کیفیت هواپیماهای آن هاست.
رشیدیان افزود: در هر صورت، باتوجه به رشد هزینه ها و گرانی هایی که در قسمت سوخت و پروازها رخداده، متاسفانه با افزایش قیمت زیادی مواجه هستیم. تلاش می نماییم هم از شرکتهای سعودی که تعدادی از آنها پیشنهادهایی به ایران عرضه کرده اند و هم از شرکتهای ایرانی قیمت بگیریم تا بتوانیم از این طریق هزینه های زوار را کاهش دهیم.
قیمت حج ۱۴۰۶ هنوز مشخص نیست
رییس سازمان حج و زیارت در جواب این پرسش که آیا قیمت غائی حج ۱۴۰۶ مشخص شده است، اظهار داشت: تعیین قیمت غائی به چند مبحث بستگی دارد. نخست این که قراردادهای ما در عربستان غائی شود. درحال حاضر پیگیری موضوعات اجرائی را در عربستان شروع کرده ایم، اما متاسفانه شاهد افزایش نرخها هستیم. بعنوان مثال، قیمت خدماتی که سال قبل از شرکت سعودی برای زائرانمان در روزهای تشریق و به منظور حضور در عرفات، مشعر و منا دریافت کردیم، برای هر زائر ۱۴۰۰ ریال سعودی بود، اما سال جاری وزارت حج عربستان برای پایه سوم، یعنی کف قیمتی بسته های خدماتی در روزهای تشریق، حدود ۳۱۰۰ ریال سعودی به ایران اعلام نموده است؛ رقمی که بالاتر از دو برابر شده است.
او افزود: برپایه ضوابط عربستان، مرکز پزشکی ایران نیز موظف است برای عرضه خدمات و پشتیبانی های مورد نیاز در این کشور، با یک شرکت سعودی قرارداد ببندد. سال قبل مبلغ این خدمات به ازای هر زائر دو ریال بود، اما سال جاری این رقم را به ۴۸ ریال افزایش داده اند. همین طور شرط دیگری مطرح کرده اند که البته اعلام نموده ایم آنرا نمی پذیریم؛ برپایه این شرط، باید به ازای هر ۹۴ زائر یک راهنمای سعودی تعیین شود و برای هر زائر نیز ۸۰ ریال مطالبه کرده اند.
رشیدیان افزود: این ها هزینه هایی است که اگر در مذاکرات حل وفصل شود، امیدواریم بتوانیم آنرا مدیریت نماییم. در سالیان گذشته نیز مواردی از این دست وجود داشته که در جریان مذاکرات حل شده است، اما سال جاری نمی دانیم شرایط چه طور پیش خواهد رفت و باید امیدوار باشیم این مسایل برطرف شود.
رییس سازمان حج و زیارت اضافه کرد: هزینه ارزی حج پارسال تقریبا ۴۶۰۰ دلار شد که این رقم قسمتی از هزینه هاست و باید مشخص شود هزینه ارزی ما در عربستان چقدر خواهد بود.
رشیدیان اظهار داشت: نکته دوم، نحوه تأمین این ارز است؛ به این معنا که بانک مرکزی باید به ما اعلام نماید ارز مورد نیاز حجاج را با چه قیمتی تأمین خواهدنمود. مسلماً هرچه این قیمت پایین تر باشد، هزینه تمام شده حج برای زائر نیز کمتر خواهد بود.
او افزود: قسمتی از هزینه های حج نیز ریالی است؛ همچون هزینه پرواز. سال قبل هزینه بلیت رفت وبرگشت هر زائر بین ایران و عربستان ۴۹ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان بود. به علت مشکلات ناشی از جنگ و لزوم تعیین مسیر جدید پرواز، طول مسیر افزوده شد و هزینه اضافی به شرکت هواپیمایی تحمیل شد. درنتیجه، مجبور شدیم متممی به قرارداد با شرکت هواپیمایی ایرانی اضافه نماییم و این هزینه را به آن شرکت بپردازیم؛ چونکه در هر صورت، هزینه ای بود که آن شرکت متحمل شده بود و ما موظف به پرداخت آن بودیم.
رییس سازمان حج و زیارت اظهار داشت: برای سال آینده همه این هزینه ها بالا رفته است؛ قیمت سوخت، قطعات و مواردی از این دست بالا رفته و همان گونه که قیمت بلیت پروازهای داخلی رشد زیادی داشته، احتمالا قیمت بلیت پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایران به عربستان نیز افزایش خواهد یافت. مجموع این هزینه ها، شامل ریالی و ارزی، هزینه تمام شده حج برای هر زائر را تشکیل می دهد.
سازمان حج سودی نمی گیرد
رشیدیان اظهار داشت: برای تنویر افکار عمومی ضروری است این نکته را توضیح دهم که سازمان حج و زیارت یک سازمان غیرانتفاعی است. بعنوان مثال، در سال ۱۴۰۴ برخی از زوار مجبور شدند از عربستان به شکل زمینی به ایران بازگردند؛ به صورتی که حتی مسیر مدینه تا فرودگاه عرعر را با اتوبوس طی کردند. فورا بعد از بازگشت و فکر می کنم در پاییز سال گذشته، حدود ۲۲ میلیون تومان به هر یک از این زوار پرداخت گردید. همین طور بعد از غائی شدن عملکرد حساب ها در سال گذشته، مبالغ باقیمانده محاسبه شد و مقرر است حدود دو میلیون تومان به ازای هر نفر به حساب زوار حج ۱۴۰۴ واریز شود.
او افزود: این رویه هر سال وجود داشته است؛ یعنی ما در سازمان حج و زیارت چیزی به نام «سود» نداریم و هر مبلغی که برای زائر برآورد شده، صرف هزینه های وی شده است. اما اگر به هر علتی قسمتی از این مبلغ هزینه نشود و بازگردد، بعد از جمع بندی و مشخص شدن میزان وجوه باقیمانده، آن مبلغ به زوار پرداخت می شود؛ مانند زائرانی که سال قبل از پرواز استفاده نکردند و هزینه در ارتباط با آن به خودشان بازگردانده شد. اگر این مبلغ به شکل سرجمع محاسبه شود، مانند رقم دو میلیون تومان به ازای هر زائر در سال ۱۴۰۴، به همه حجاج عودت داده می شود. این رویه سازمان حج و زیارت است.
او در ادامه اظهار داشت: در سال ۱۳۹۸ برای حج سال ۱۳۹۹ که به علت انتشار کرونا برگزار نشد، دولت وقت به ازای هر زائر که هزینه سفرش در آن زمان حدود ۳۲۰۰ دلار بود، ارز مورد نیاز را با نرخ همان زمان ذخیره کرد. حتی در حج ۱۴۰۵، فکر می کنم بالاتر از هزار نفر حضور داشتند که هزینه ۳۲۰۰ دلار آنها برپایه نرخ ارز ۹ هزار تومانی محاسبه شده بود و باقی مبلغ تا سقف ۴۲۰۰ دلار نیز برپایه نرخ ارز سال ۱۴۰۵ و نرخی که بانک مرکزی اعلام نموده بود، محاسبه شد.
رشیدیان اضافه کرد: اما در سال ۱۴۰۵ چنین ذخیره سازی انجام نشد؛ یعنی بانک مرکزی به دلیلهای مختلف ارز مورد نیاز را تأمین نکرد تا بتوانیم آنرا برای زوار ذخیره نماییم. بنابراین، زائرانی که از این سفر بازماندند ــ چونکه قرار بود ۸۵ هزار نفر را به حج اعزام نماییم، اما این تعداد به حدود ۳۰ هزار نفر کم شد ــ برپایه دستورالعمل های قانونی، هزینه سفرشان بعد از حج به شکل ریالی به آنها بازگردانده شد.
۸۰۰ هزار نفر در صف حج؛ انتظار تا ۱۰ سال آینده
رئیس سازمان حج و زیارت درباره ی تکلیف زائرانی که از حج ۱۴۰۵ بازماندند و همین طور تدابیر اندیشیده شده برای حفظ ارزش پول آنها باتوجه به مدت طولانی انتظارشان، توضیح داد: اولویت سفر این دسته از زوار حفظ شده است، اما نزدیک به ۸۰۰ هزار نفر در نوبت حج هستند. نام نویسی حج در سالیان ۱۳۸۵ و ۱۳۸۶ انجام شد و باتوجه به اینکه در این مقطع و حتی در دولت های بعدی، ظرفیت اعزام سالانه را ۸۵ هزار نفر درنظر بگیریم، تقریبا تا ۱۰ سال دیگر نیز زائر در نوبت خواهیم داشت. بعنوان مثال، زائری که هنگام نام نویسی حدود ۴۰ سال داشته، حالا ۶۰ ساله شده است و اگر قرار باشد ۱۰ سال دیگر هم در انتظار بماند، آن زمان ۷۰ سال خواهد داشت. در چنین شرایطی، استطاعت جسمی و مالی او متفاوت خواهد شد.
او با تکیه بر اینکه پول هیچ یک از این نام نویسی ها به حساب سازمان حج و زیارت واریز نمی شود و وجوه تمام این افراد در بانک ملی و به نام خودشان نگهداری می شود تا زمان اعلام اولویت آنها، اضافه کرد: در آن زمان، یک میلیون تومان سپرده زائر به اضافه سودی که بانک ملی به آن تعلق می دهد، از حساب زائر به حساب تجمیعی سازمان حج واریز می شود تا عملیات حج را برپایه آن اجرا نماییم.
رشیدیان افزود: از زمانی که این پول به سازمان حج و زیارت می رسد، باید کارهای اجرائی را شروع نماییم. بعنوان مثال، سال قبل فکر می کنم در مهرماه اعلام قیمت و نام نویسی آغاز شد و در آذرماه اولین پرداخت را به شرکت هواپیمایی انجام دادیم. بنابراین، پرداخت ها به پس از سفر حج موکول نمی گردد. فکر می کنم همان زمان حدود یک همت به ایران ایر پرداخت کردیم تا قرارداد عملیاتی شود و این شرکت برای پروازهای حج آمادگی پیدا کند. پرداخت به سایر شرکت ها و موسسات داخلی و خارجی که باید به ما خدمات عرضه کنند نیز باید صورت گیرد.
رئیس سازمان حج و زیارت درباره ی وضعیت اشخاصی که برای حج تمتع ۱۴۰۵ نام نویسی کرده بودند، اظهار داشت: شرایط این افراد یکسان نبود. برخی حتی قبل از جنگ، یعنی پیش از ۹ اسفند، انصراف داده و پول خودرا پس گرفته بودند. عده ای دیگر نیز قبل از ۹ اسفند اعلام انصراف کردند، اما وجه آنها را بعد از جنگ دریافت نمودند. گروهی دیگر بعد از شروع جنگ و اعلام احتمال سفر زمینی انصراف دادند و بعد برای دریافت پول خود اقدام نمودند. برخی نیز همزمان با شروع پروازهای حج انصراف دادند. تعدادی هم با وجود دریافت ویزا و بلیت، در مسافرت حاضر نشدند.
او اضافه کرد: ما برای هر ویزا حدود ۶۰۰ ریال سعودی به دولت عربستان پرداخت می نماییم، اما با وجود همه این هزینه ها، نماینده ولی فقیه در جلسه شورای برنامه ریزی حج و زیارت اعلام نمودند که مبلغی از وجوه زوار کسر نشود. بنابراین، ما عین مبلغ واریزی را به همه حجاج بازگرداندیم.
تکلیف سود سپرده های ۲۰ ساله حج چه شد؟
رشیدیان افزود: برای صیانت از وجوهی که در حساب تجمیعی باقیمانده بود، با بانک مربوط مکاتبه کردیم تا سود این مبالغ برپایه تاریخ واریز و تاریخ عودت وجوه محاسبه و مشخص شود. امیدواریم بانک در همین روزها رقم غائی را به ما اعلام نماید. درباره ی این وجوه دو اقدام میتوان انجام داد؛ نخست اینکه مبالغ فورا به حساب زائرانی که سپرده هایشان در حساب تجمیعی قرار داشته، بازگردانده شود و دوم اینکه از هزینه زائرانی که نام نویسی کرده اند و قصد تشرف به حج دارند، کسر شود.
رییس سازمان حج و زیارت افزود: از سالیان ۱۳۸۵ و ۱۳۸۶، مبلغ یک میلیون تومان در حسابی به نام خود افراد در بانک ملی سپرده گذاری شده و برای آنها فیش حج نیز صادر گردیده است. سودی که بانک ملی برای این وجوه درنظر گرفته، به هیچ عنوان متناسب با مدت طولانی سپری شده نیست. بعنوان مثال، در سال ۱۴۰۵ به ازای هر زائر بین سه ونیم تا چهار میلیون تومان سود پرداخت گردید. من با تعدادی از دوستان شوخی کردم که اگر یک خانم و آقا بخواهند از همین خیابان ستارخان با تاکسی به فرودگاه امام بروند، باید به همین میزان، یعنی معادل سود سپرده شان، کرایه تاکسی بدهند؛ در حالیکه شاید در آن زمان با حدود دو میلیون و ۳۰۰ هزار تومان می توانستند به سفر حج بروند.
او اضافه کرد: این مساله وجود دارد و فکر می کنم همه تلاش می کنند بانک در نحوه محاسبه سودی که پرداخت می کند، تجدیدنظر کند. البته بانکها نیز محدودیت های قانونی دارند و تابع ضوابطی هستند. زمانی که بانک بخواهد سودی فراتر از قرارداد منعقدشده با سپرده گذار محاسبه کند، باید مجوز و اختیار قانونی لازم را داشته باشد تا بتواند آن مبلغ را برداشت و پرداخت کند. ما بازهم پیگیر هستیم تا در صورت دریافت چنین دستور یا مجوزی، بتوانیم سود سپرده زائرانی را که حدود ۲۰ سال در بانک باقیمانده است، افزایش دهیم.
رشیدیان در جواب پرسشی درباره ی چالش ها و موانع موجود در این راه و اینکه با وجود پیگیری های مکرر سازمان حج و زیارت برای سامان دهی سود سپرده های حج، این مورد تابحال به نتیجه نرسیده است، ضمن اشاره به محدودیت های بانکی اظهار داشت: سود سپرده حج تابحال سه مرحله تغییر کرده است؛ اگر اشتباه نکنم، در اولین مرحله ۸ درصد بود، سپس به ۱۶ درصد رسید و بعد نیز فکر می کنم حدود ۲۲ یا ۲۳ درصد شد. ما واقعا خودرا موظف می دانیم این مورد را پیگیری نماییم و افتخار سازمان حج، ارائه ی خدمت به زوار است.
او افزود: برخی کشورها تجربه ای دارند که موفق بوده است؛ بعنوان مثال، در مالزی و اندونزی، سازمان متولی حج با سپرده های حج فعالیت اقتصادی انجام می دهد تا وقتی که زائر قصد تشرف به حج را دارد، ارزش پول او نیز رشد مناسبی کرده باشد. اما سازمان حج و زیارت در کشور ما چنین فعالیتی انجام نمی دهد. وجوه در ارتباط با حج و عمره در بانکها به نام خود افراد سپرده گذاری شده است. در مورد عمره نیز میزان سود به زائر اعلام می شود و او می تواند سود سپرده خودرا برداشت کند و حتی هر زمان که بخواهد، اصل پولش را نیز دریافت کند؛ اما در مبحث حج امیدواریم این مساله حل شود.
رشیدیان افزود: این مورد را پیگیری کرده ایم و بازهم پیگیر آن هستیم. آخرین بار نیز در جلسه ای که مسؤلان عالی بانک مرکزی حضور داشتند، این مورد عنوان شد و آقای رئیس جمهور به آنها تاکید کردند که پیگیری کنند و سود واقعی این وجوه را احصا و مشخص کنند.
رئیس سازمان حج و زیارت اظهار داشت: البته با شرایطی که بانکهای ما دارند، شاید واقعا دشوار باشد که بتوانند خارج از چارچوب قرارداد منعقدشده با سپرده گذار، سود دیگری را محاسبه و به این سپرده ها پرداخت کنند. در هر صورت، امیدواریم این مساله حل شود و ما نیز شرمنده زوار نشویم. ما در کنار زائرانمان هستیم، نه در تقابل و مقابل آن ها؛ هرقدر بتوانیم حج ارزان تری برای زوار فراهم نماییم، مسلماً بهره و حظ بیشتری از این خدمت خواهیم برد.
صف انتظار حج چه طور کوتاه می شود؟
رشیدیان درباره ی تدابیر سازمان حج و زیارت برای کوتاه کردن زمان انتظار زائرانی که ممکنست حدود ۱۰ سال دیگر در نوبت تشرف به حج واجب باشند و در این زمان استطاعت جسمی خودرا نیز از دست بدهند، اظهار داشت: حج مقوله ای بسیار سهل و ممتنع است. بعنوان مثال، در سالیان گذشته رؤسای پیشین سازمان تصمیم گرفتند به جای اولویت های زمانی، شرط سنی تعیین کنند تا برخی افراد خارج از نوبت به حج اعزام شوند، اما همان زمان به این تصمیم ایراد گرفته شد که وقتی نوبت بندی برپایه زمان نام نویسی انجام شده است، نمی توان چنین اقدامی کرد. به همین دلیل، آن طرح که فکر می کنم حدود یک سال اجرا شد، متوقف گردید. بنابراین، ملاحظاتی از این دست وجود دارد.
او افزود: مبحث استطاعت جسمی نیز صرفا به معاینات ما محدود نمی شود و دولت عربستان هم برخی بیماریها را مانع تشرف به حج اعلام نموده است، بعنوان مثال، اشخاصی که عمل قلب باز یا پیوند انجام داده اند، مبتلایان به سرطان حاد و همین طور زنان آبستن. حتی سال جاری دولت عربستان اعلام نمود ۱۲۴ نفر از ایرانیانی که به بیمارستان های این کشور مراجعه نموده بودند، شرط استطاعت را نداشته اند و بابت حضور آنها حدود یک میلیون و ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار ریال ایران را جریمه کرد. البته ما پاسخ دادیم که چنین نبوده و در معاینات، همه ضوابط رعایت شده است. در هر صورت، استطاعت جسمی مساله ای جدی است و ما نیز در فراخوان ها تابع این شرایط هستیم؛ یعنی نمی توانیم بالاتر از ۸۵ هزار زائر به حج اعزام نماییم.
رییس سازمان حج و زیارت اضافه کرد: در بعضی سال ها، مانند سال قبل یا سال بعد از کرونا، محدودیت های دیگری نیز به ما تحمیل می شود و حتی نمی توانیم همین ظرفیت ۸۵ هزار نفری را به حج اعزام نماییم. درنتیجه، صف انتظار بازهم ادامه پیدا می کند و مشکلات ما بیشتر می شود. امیدواریم بتوانیم در مذاکرات با طرف سعودی این مورد را پیگیری نماییم.
رشیدیان افزود: البته این مورد به فراهم بودن شرایط مناسب در منطقه نیز بستگی دارد. درحال حاضر، باتوجه به ناامنی هایی که فرودگاه ها و شهر های عربستان با آن مواجهند، نمی دانیم آیا واقعا زمان مناسبی است که درخواست نماییم تعداد اشخاصی که در سالیان گذشته به حج اعزام نشده اند، به سهمیه ایران اضافه شود یا خیر. اگر شرایط مناسب شود، یکی از اقداماتی که میتوان انجام داد، درخواست افزایش سهمیه حج از عربستان است؛ افزون بر سهمیه ای که سازمان کنفرانس اسلامی برای کشورها مصوب کرده است. امیدواریم در صورت تحقق این موضوع، صف انتظار زوار کوتاه تر شود.
رییس سازمان حج و زیارت اضافه کرد: در مذاکراتی که سال قبل با مسؤلان مختلف عربستان، همچون وزیر کشور این کشور داشتیم، مبحث دیگری نیز مورد تاکید قرار گرفت و آن ساخت وساز و گسترش زیرساخت های مورد نیاز در مکه و مدینه بود. اگر این زیرساخت ها توسعه پیدا کند، احتمال افزایش سهمیه ۸۵ هزار نفری ایران وجود دارد و درنتیجه، زمان انتظار زوار نیز کوتاه تر خواهد شد.
او در جواب این پرسش که باتوجه به افزایش جمعیت ایران به حدود ۸۷ میلیون نفر، چرا سهمیه حج ایران بازهم بدون تغییر و در حدود ۸۵ هزار نفر باقیمانده است، اظهار داشت: باید جمعیت کشور را برپایه سرشماری رسمی که صورت می گیرد، از راه وزارت امور خارجه به دولت عربستان و سازمان کنفرانس اسلامی اعلام نماییم. همان گونه که گفته شد، یکی از دلیلهای تعیین سهمیه، ظرفیت زیرساخت های کشور میزبان نیز هست. امیدواریم با توسعه این زیرساخت ها و عرضه آمار جمعیتی کشور، سهمیه ایران افزایش پیدا کند. البته سال قبل این مورد را مطرح کردیم، اما پاسخ عربستان این بود که زیرساخت ها در مکه و مدینه بازهم درحال توسعه است.
رشیدیان ضمن اشاره به وضعیت زیرساخت ها در دو شهر مکه و مدینه اظهار داشت: در مکه ساخت وسازهای گسترده ای انجام شده، اما مدینه به همان نسبت توسعه پیدا نکرده است. به همین دلیل، هتل های مدینه از نظر کیفیت، تعداد و امکانات موردنیاز برای عرضه خدمات با کمبودهایی مواجهند. زوار نیز حدود پنج شب و شش روز در مدینه حضور دارند.
منبع: آثارنیوز
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب