توضیحاتی درباره اقدام آستان قدس رضوی در یك خانه وقفی

خانه ملک نه دیزی سرا شده و نه کبابخانه!

خانه ملک نه دیزی سرا شده و نه کبابخانه! به دنبال نقدِ تغییر کاربری خانه وقفی ملک به کافه و رستوران، مؤسسه کتابخانه و موزه ملی ملک زیرنظر مستقیم آستان قدس رضوی به سوال ها و ابهام مطرح شده پاسخ داد و با شرح کامل ماوقع، اعلام نمود: «برخلاف پاره ای از فضاسازی های ناآگاهانه و غیرمنصفانه، خانه تاریخی ملک، نه «دیزی سرا»، نه «کبابخانه» شده است و نه به روی مردم مانند دو دهه پیش بسته است...»


به گزارش آثارنیوز به نقل از ایسنا، مؤسسه کتابخانه و موزه ملی ملک باتوجه به برخی سوالات ایجادشده در فضای مجازی درباره تغییر کاربری خانه تاریخی ملک تهران، بعد از پیگیری موضوع از آستان قدس رضوی، گزارش و توضیحاتی را برای روشن شدن وضعیت این خانه تاریخی و اقدامات انجام شده توسط آستان قدس رضوی، در اختیار این خبرگزاری قرار داد.
مؤسسه کتابخانه و موزه ملی ملک که زیرنظر مستقیم تولیت آستان قدس رضوی اداره می شود، در توضیحاتی، "تصمیم حاج حسین ملک برای انتقال کتابخانه و آثار تاریخی از بازار به شهر" را این طور شرح داده است: «حاج حسین آقا ملک، بنیان گذار و واقف کتابخانه و موزه ملی ملک، خانه تاریخی ملک را در ششم آبان ۱۳۱۶ هجری خورشیدی با همه اسباب و اثاثیه به همراه کتاب های کتابخانه و اشیای موزه بر آستان قدس رضوی وقف کرد. این واقف بزرگوار هشت سال بعد، هنگامی که زمینی را در محوطه تاریخی باغ ملی تهران از شهرداری به ازای طلبی که داشت، گرفت، برآن شد ساختمانی نو برای کتابخانه و موزه بسازد تا به تعبیر خویش، کتابخانه و موزه اش را از «بازار» به «شهر» جابه جا کند؛ برای اینکه باور داشته و تاکید کرده بود فضای فرهنگی و اجتماعی بازار دگرگون شده بود و دیگر چندان مناسب فضای کتابخانه و موزه نبود. حاج حسین آقا بر پایه اسناد تاریخی که در مؤسسه کتابخانه و موزه ملی نگهداری می شود (به ویژه نامه ای که به پهلوی دوم در شکایت از وزارت امور خارجه به سبب قلع و قمع مصالح ساختمانی برای ساخت بنای جدید کتابخانه و موزه در محوطه باغ ملی نوشته بود)، در همان دوران پهلوی دوم بر آن شد کتابخانه و موزه را به این محوطه تاریخی جابه جا کند که به سبب کارشکنی های وزارت امور خارجه در دوره پهلوی دوم ممکن نشد. این نیت در روزگار زندگی واقف انجام نپذیرفت و زمین متعلق به او تا پیروزی انقلاب اسلامی در اختیار وزارت امور خارجه ماند.
اما زمین مورد اشاره، بعد از پیروزی انقلاب، با پیگیری های ناظر استصوابی موقوفات ملک (زنده یاد بانو عزت ملک ملک، دختر بزرگ حاج حسین آقا ملک) و مرحوم آیت الله واعظ طبسی تولیت فقید آستان قدس رضوی و دستور حضرت امام خمینی (ره) به موقوفات ملک بازگردانده شد.»
مؤسسه کتابخانه و موزه ملی ملک در ادامه، ماجرای "بهره بردای از ساختمان موزه جدید در سال ۱۳۷۶" را این طور تشریح کرد: «آستان قدس رضوی از سال ۱۳۶۴ بنای ساختمان جدید کتابخانه و موزه ملی ملک را در همین زمان شروع کرد. عملیات ساختمانی بنای جدید در سال ۱۳۷۵ خورشیدی اختتام پذیرفت و بعد از جابه جایی نسخه های خطی و کتاب ها و اشیای موزه ای از خانه تاریخی ملک در بازار بین الحرمین به ساختمان تازه در محوطه تاریخی باغ ملی، ساختمان تازه کتابخانه و موزه ملی ملک در سال ۱۳۷۶ هجری خورشیدی افتتاح شد.»
مؤسسه کتابخانه و موزه ملی ملک همین طور تاکید کرده که ساخت کتابخانه ای جدید در امتداد عمل به نیت واقف بوده است و در ادامه توضیح می دهد: «کتابخانه و موزه ملی ملک حالا، نه در خانه تاریخی ملک در بازار بین الحرمین تهران که ۲۵ سال است در ساختمان نوبنیاد در فضاهایی استاندارد، روزآمد با امکانات مدرن در سه طبقه تالارهای کتابخانه و دو طبقه تالارهای موزه (دربرگیرنده ۱۱ تالار آثار مختلف موزه ای) به شهروندان خصوصاً گردشگران و پژوهشگران خدمات فرهنگی می رساند. ضمن آن که کتابخانه ملک در بازار، حدود ۴۰۰ متر وسعت داشت، اما بعد از انقلاب اسلامی و در امتداد عمل به نیت واقف برای جابه جایی کتب و اشیاء موزه، با مساعدت و پیگیری آستان قدس رضوی، بنایی شایسته به مساحت ۱۱۰۰۰ متر مربع راه اندازی و بهره برداری شد.»
این مؤسسه با یادآوری اینکه "ثبت ملی خانه تاریخی ملک با پیگیری های ناظر استصوابی موقوفه انجام شده است"، ادامه داده است: «پس از آن، خانه تاریخی ملک با این جابه جایی، دیگر بدون کاربری مانده بود، با پیگیری های ناظر استصوابی موقوفات ملک (زنده یاد بانو عزت ملک ملک، دختر بزرگ حاج حسین آقا ملک) و همراهی آستان قدس رضوی در همان سال در لیست آثار ملی کشور ثبت گردید. درهای این خانه، اما از همان سال ۱۳۷۶ تا سال ۱۳۹۷ به روی همگان بسته بود و هیچ نوع کاربری نداشت، بدین جهت شهروندان خصوصاً دوستداران خانه های تاریخی امکان بازدید از این خانه زیبای تاریخی را نداشتند.»
در بخش دیگر توضیحات مؤسسه کتابخانه و موزه ملی به موضوع "پیگیری تعریف کاربری های فرهنگی و اجتماعی جهت استفاده عموم مردم" پرداخته شده که در ایام اخیر نیز محل ابهام و نقد بوده است: «حجت الاسلام والمسلمین رییسی، تولیت پیشین آستان قدس رضوی در بازدیدی که خرداد ۱۳۹۷ از خانه تاریخی ملک داشتند تاکید نمودند باتوجه به جابه جایی کتابخانه و موزه ملی ملک به ساختمان تازه در محوطه تاریخی باغ ملی و بی استفاده ماندن خانه تاریخی ملک، این بنای زیبا بازگشایی شود و با کاربری های فرهنگی- اجتماعی به شهروندان خصوصاً رهگذران بازار و دوستداران فرهنگ و تاریخ خدمات برساند تا این نهاد فرهنگی- اجتماعی در بازار تهران بتواند تکیه گاهی برای مردم و بازاریان باشد. به همین سبب خانه تاریخی ملک در قالب مقررات و ضوابط آستان قدس رضوی در مرحله بازگشایی و خدمات رسانی قرار گرفت.»
یکی از عکسهایی که از خانه ملک در فضای مجازی انتشار یافته است

1400/10/29
09:59:28
5.0 / 5
414
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
نظر شما در مورد این مطلب
نام:
ایمیل:
نظر:
سوال:
= ۷ بعلاوه ۴
خبرگزاری آثار تاریخی و گردشگری
asarnews.ir - حقوق مادی و معنوی سایت آثارنیوز محفوظ است

آثارنیوز

خبرگزاری آثار تاریخی و گردشگری